این سوال همواره ذهن بسیاری را اشغال کرده است .آیا فرشتگان هم مانند ابلیس از دستور

خداوند مبني بر سجده بر آدم ،نافرمانی کرده اند و اگر اینطور بوده پس چرا مانند ابلیس مجازات

نشده اند ؟

پاسخ های گوناگونی در این رابطه وجود دارد كه برخي مطلقا قانع کننده نيستند .با

برداشتي  از كتاب شرح طهارت استاد صمدي آملي زیباترین توضیح را در این باب برایتان

می آورم :

مرحله نهايي سير علمي  ،جهل است .جهل به اين معني كه شخص ديگر ،خودي نمي بيند

تا ابراز علم و دانايي كند .اين مقام همان مقام حيرت است .

  عده اي از فرشتگان بنام "ملائكه عالين" يا" مهيمين" در همين مقام حيرت  هستند ،

يعني از خود بي خبرند و علم به خود ندارند .علم به خود، مرحله اول علم است و علم

به  غير در مرتبه دوم قرار مي گيرد .كسي كه علم به خود ندارد ، علم به غير هم نمي تواند

داشته باشد .وآن زمان كه خداوند فرمود در برابر آدم سجده كنند همين گروه ملائكه بودند كه

همراه شيطان سجده نكردند .منتها جهل ايشان با جهل شيطان متفاوت بود .سجده زماني

معنا مي دهد كه غير معني دهد و آنها چون علم به غير نداشتند به سجده جهل داشتند

.ولي جهل شيطان ناشي از تكيه او به علمش بود كه در عناصر اربعه آتش بر سه عنصر ديگر

برتري دارد و چون شيطان در محضر خداوند به علم ناقص خود باليد ،رانده درگاه حق گرديد . 

 

التماس دعا